I. KAVRAMSAL NETLEŞTİRME (ÇOK KRİTİK)
Öncelikle altını çizmek gerekir ki:
🔴 “Mirasın reddi (rinuncia all’eredità)” yalnızca ölümden SONRA yapılabilir.
Ölümden önce yapılan işlemler:
Hukuken mirasın reddi değildir,
“Miras hakkından feragat”,
“Gelecekteki mirasa ilişkin sözleşme / beyan” niteliğindedir.
Bu ayrım yapılmadan yapılan her işlem hukuki risk doğurur.
II. TÜRK HUKUKUNDA ÖLÜMDEN ÖNCE MİRASTAN FERAGAT
1. Hukuki Dayanak
Türk hukukunda ölümden önce mirasa ilişkin işlem:
TMK m. 528 – Mirastan Feragat Sözleşmesi kapsamında mümkündür.
Bu sözleşme:
Muris hayattayken yapılır,
Muris ile mirasçı arasında akdedilir,
Noterde düzenleme şeklinde yapılmak zorundadır.
2. Hukuki Sonuç
Geçerli bir mirastan feragat sözleşmesi varsa:
Feragat eden kişi, murisin ölümünde mirasçı olmaz,
Saklı pay dâhil miras hakkı doğmaz,
Feragat, kural olarak altsoyu da bağlar (aksi kararlaştırılmadıkça).
❗ Tek taraflı beyan, dilekçe, taahhütname veya “reddediyorum” yazısı
➡️ Geçersizdir.
III. İTALYAN HUKUKUNDA ÖLÜMDEN ÖNCE MİRAS İŞLEMLERİ
1. Genel Kural: Kesin Yasak
İtalyan hukukunda ölümden önce mirasa ilişkin işlemler konusunda çok katı bir yasak vardır.
Codice Civile art. 458 uyarınca:
“Sono nulli i patti successori.”
Yani:
Gelecekteki miras hakkında yapılan her türlü sözleşme
Mutlak butlanla geçersizdir.
2. Sonuç
İtalya’da:
Ölümden önce mirastan feragat,
Gelecekteki mirası reddetme,
“İleride miras istemeyeceğim” şeklindeki beyanlar
❌ HUKUKEN YOK HÜKMÜNDEDİR.
Noter huzurunda yapılsa dahi:
Geçerli olmaz,
Miras açıldığında hiçbir bağlayıcılığı yoktur.
IV. TÜRKİYE’DE YAPILAN ÖLÜMDEN ÖNCEKİ FERAGATİN İTALYA’DAKİ ETKİSİ
1. Uygulanacak Hukuk
Bu noktada AB Miras Tüzüğü (650/2012) devreye girer.
Ancak:
Tüzük, ölümden sonra doğan miras ilişkisini düzenler,
Ölümden önce yapılan “pactum successorium” niteliğindeki işlemleri meşrulaştırmaz.
2. Sonuç
Türkiye’de:
TMK m. 528’e uygun şekilde yapılmış,
Noter düzenleme şeklindeki bir mirastan feragat sözleşmesi,
👉 İtalya’da kendiliğinden geçerli sayılmaz.
Çünkü:
İtalyan hukuku bu tür sözleşmeleri kamu düzenine aykırı kabul eder.
Art. 458 c.c. nedeniyle tanıma mümkün değildir.
📌 İtalya bakımından sonuç:
Feragat eden kişi, murisin ölümünde mirasçı olarak kabul edilir,
Ancak ölümden sonra ayrıca rinuncia all’eredità yapılmadıkça sorumluluk devam eder.
V. İTALYA’DA YAPILAN ÖLÜMDEN ÖNCEKİ BEYANLARIN TÜRKİYE’DEKİ ETKİSİ
İtalya’da:
Ölümden önce yapılan mirasa ilişkin her türlü beyan geçersiz olduğundan,
Türkiye’de de:
Hukuki değer taşımaz,
TMK m. 528 anlamında feragat sözleşmesi yerine geçmez.
Dolayısıyla:
Türk makamları bu tür belgeleri hukuki işlem olarak dikkate almaz.
VI. UYGULAMADA EN TEHLİKELİ YANILGI
“Babam hayattayken mirastan vazgeçtim, sorun kalmadı”
🚨 “İtalya’da imza attım, miras bana gelmez”
➡️ HUKUKEN YANLIŞTIR.
Ölümden önce yapılan bu tür işlemler:
Türkiye’de sadece çok sıkı şekil şartlarıyla geçerli,
İtalya’da ise kesin olarak hükümsüzdür.
VII. SONUÇ
Ölümden önce yapılan işlemler rinuncia di eredità değildir.
Türkiye’de yalnızca mirastan feragat sözleşmesi mümkündür.
İtalya’da patti successori mutlak surette yasaktır.
Bu nedenle:
Türkiye’de yapılan feragat, İtalya’da koruma sağlamaz,
İtalya’da yapılan beyanlar Türkiye’de geçerli olmaz.
Gerçek koruma, ölümden sonra her iki ülkede ayrı ayrı işlem yapılmasıyla sağlanır.
İletişim – Hukuki Destek
EKE HUKUK – Avv. Selman Eke
Avukat | Uluslararası Hukuk (Türkiye – İtalya)
🌐 www.studiolegaleeketurchia.com.tr
🌐 www.studiolegaleeketurchia.com
Tel: +39 333 877 7282
Email: avvselmaneke@legaleeke.com